Mesârifü’z-Zekât (Zekâtın Sarf Kalemleri)

Mesârifü’z-Zekât (Zekâtın Sarf Kalemleri)
Saha: İslam Hukuku ve İslam İktisadı
Koordinatör: Dr. Hamdi Çilingir (Sakarya Üniversitesi)
Sekreterya: Muhammed Daştan

Mesârifü’z-zekât atölyesi, 2019-2020 Güz ve Bahar döneminde 14 haftalık bir atölye olarak tasarlanmıştır.
Halen devam etmekte olan bu atölyede çağdaş dönemde önemi giderek artan zekâtın sarf
yerleri ile ilgili tartışmalar arasından “fî-sebîlillâh” kalemine dair tartışmalara odaklanılmaktadır.
Modern dönemde zekâta yüklenen anlam ve işlevlerin artmasına paralel olarak zekâtın kim tarafından
toplanması gerektiği (şahıs, sivil toplum, devlet) meselesi ile hangi sarf yerlerine dağıtılabileceği
(kişi, kurum, farklı amaçlar) meselesi merkezi bir konum teşkil etmiştir. Modern dönemde zekât tartışmalarının
merkezinin toplanma ve dağıtım kriterleri üzerinde yoğunlaştığı söylenebilir. Kur’ân-ı
Kerîm’de sayılan zekâtın sekiz sarf kalemi genel olarak farklı yorumlarla tartışma zemininde olsa da,
bunlar arasından “fî-sebîlillâh” kalemi modern dönemde geniş yorumların konusu olmak bakımından
özel bir yere sahiptir. Özellikle zekâtın devlet tarafından toplanması tartışmaları ve İslâm iktisadı
çalışmaları kapsamında zekât müessesine yapılan özel vurgu ile birlikte “fî-sebîlillâh” ile ilgili
dar yorumlardan geniş yorumlara varan bir yelpazede zengin bir tartışma zemini oluşmuştur. İşte
bu atölye zekât ile İslam iktisadı-devlet ilişkisi, zekâtın hedefleri, zekât-vergi ilişkisi, zekâtın genel
sarf yerleri gibi temel tartışmaları da dikkate alarak zekâtın sarf yerleri arasından “fî-sebîlillâh” üzerindeki
klasik ve modern tartışmalara odaklanan okuma ve tartışmalar yapmayı hedeflemektedir.
Şimdiye kadar 9 oturum gerçekleştirilmiştir. Atölyenin planlandığı şekilde 14 oturum halinde
tamamlanması ön görülmektedir.
Katılımcılar:
Hamdi Çilingir (Sakarya Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi), Abdurrahman Yıldırım (İstanbul Ü. Dr), M.
Salih Eser (Marmara Ü. Dr), Muhammed Daştan (Marmara Ü. YL), Mustafa Karapınar (İbn Haldun
Ü. YL)