Memlük Asrında Ulemâ ve Devlet Ricâli: Vefeyât, Tabakât, Terâcim

“Memlük Asrında Ulemâ ve Devlet Ricâli: Vefeyât, Tabakât Terâcim” Hakkında

İslâm ilim ve kültür tarihinde biyografi yazıcılığı sahasında, telif amacı ve yöntemindeki değişikliklerle irtibatlı olarak tabakât, terâcim, vefeyât, menâkıb, fadâil, sîret, ahbâr, meşayih gibi farklı türler ortaya çıkmıştır. Sözgelimi tarihe mal olmuş şahsiyetler hakkındaki bilgileri vefat tarihlerini esas alarak yazılan eserler için Vefeyât; nesil, şehir, bölge vb. belli kriterler doğrultusunda tabaka tabaka arz eden eserler için Tabakât; bilhassa râvileri tanıtıp cerh ve ta‘dîl açısından değerlendiren eserler için Terâcim tabiri kullanılmıştır. İslam Tarihi yazıcılığı açısından olduğu kadar İlimler Tarihi açısından da vazgeçilmez olmakla birlikte yeterince irdelenemediği ve teorik zemine taşınamadığı görülen biyografi literatürünün farklı sorular / meseleler çerçevesinde ancak belli bir dönem örnekleminde incelenmesi elzemdir.

Öte yandan Memlükler Döneminde gerek yöneticilerin himaye ve teşvikleri gerekse halkın rağbeti sebebiyle ulemanın yanı sıra “evlâdünnâs”ın da tarih sahasında üretime yöneldiği, böylelikle İslâm tarihçiliğinin hem kemiyet hem de keyfiyet olarak öne çıktığı, aynı doğrultuda İslam biyografi literatürünün de en hacimli ve önemli eserlerinin telif ve tasnif edildiği görülmektedir. Memlükler döneminde telif edilen vefeyât, tabakât ve terâcim eserlerinin sözgelimi Bahrî Memlükler ve Burcî Memlükler şeklindeki dönemlendirme, müelliflerin mensup olduğu zümre, eserin telif gayesi, muhtevası, hacmi vb. farklı hususlardan hareketle yorumlanması sadece Memlükler dönemi tarihçiliğini değil dönemin ilmi kimliğini ve haritasını anlayabilmek açısından da hayli önemlidir.

İSM İhtisas Çalışmaları kapsamında devam eden “Memlükler Döneminde İlim ve Kültür” serisi kapsamında, Prof. Dr. Fatih Yahya Ayaz danışmanlığında yürütülecek olan “Memlük Asrında Ulemâ ve Devlet Ricâli: Vefeyât, Tabakât ve Terâcim” başlıklı okuma grubunda Memlükler döneminde telif edilen eserlerden hareketle şu sorulara cevap aranacaktır: “Biyografi eserlerinin yazıldıkları dönemdeki ve günümüzdeki akademik değeri nedir, bu eserler niçin ve nasıl yazılmıştır, bu eserlere hangi sorular nasıl sorulur, buradan harekete doğru bilgi ve sağlıklı yoruma nasıl gidilir, biyografi eserlerinin kullanımında kuşatıcı bir metot geliştirmek gerekli ve mümkün müdür? vb.”

Hoca: Prof. Dr. Fatih Yahya Ayaz (Çukurova Üniversitesi, İslam Tarihi Anabilim Dalı)
Son Başvuru Tarihi: 25 Ocak 2022
Tarih: Şubat-Haziran 2022
Periyot: İki Haftada Bir / 8 oturum

Şartlar
* Lisansüstü öğrenci / araştırmacı olmak
* Düzenli ve zamanında katılım göstermek.
* Danışman / Hoca tarafından verilen okuma, yazma, sunum vb. sorumlulukları yerine getirmek.

Notlar
* Program kontenjanı sınırlı olup kabul edilenlerle irtibata geçilecek ve bilgilendirme yapılacaktır.
* Oturumlar Zoom üzerinden online yürütülecektir.
* Gün ve saat bilgisi ile izlence ve okuma listesi programa kabul edilen katılımcılara duyurulacaktır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.