Klasik Mantık Okumaları

Klasik Mantık Okumaları Hakkında

İlimlerin ilmi, doğruluğun ölçütü, ilimlerin mizanı gibi isimlerle anılan mantık ilmi, Gazzâlî (v. 505/1111) sonrası dönemde İslâmi ilimlerin her kademesinde esaslı bir yere sahip olmuştur. Mantık, klasik medrese müfredatının başlangıç seviyesinden ileri seviyelere kadar, muhtelif metinler üzerinden tedris edilmiş ve bilhassa ileri seviyelerde “düşünceyi hatadan koruyan alet” olmanın ötesinde, metafizik tartışmaların tetikleyicisi olmuştur. Ayrıca Fahreddin er-Râzî (v. 606/1210) sonrası dönemde mantık, felsefe ve kelâmın yanında, fıkıh, fıkıh usulü, nahiv, belagat gibi ilimlere de sirayet etmiş, bu ilimlerde derinlikli tartışmalara vukufiyet sağlamak, mantık öğrenimi olmaksızın imkânsız hale gelmiştir.

İlimler ve Sanatlar Merkezi İhtisas Çalışmaları bünyesinde “İleri Metin Okumaları” başlığı altında gerçekleştirilen “Klasik Mantık Okumaları”nda kelâm, İslâm felsefesi ve felsefe alanından giriş düzey mantık bilgisine sahip katılımcılarla ileri seviye klasik mantık metinleri takip edilmektedir. İki yıldır devam eden program, Medeniyet Üniversitesi İslâm-Türk Felsefesi Bilim Dalı doktor adayı Selman Sucu’nun yönetiminde gerçekleştirilmektedir.

Program kapsamında öncelikle katılımcıların giriş seviyesindeki mantık bilgilerini sağlamlaştırmak adına Esîrüddin Ebherî’nin (v. 663/1265) Îsâgûcî metninin sıralaması takip edilerek okumalar yapılmıştır. Îsâgûcî metninin konu sıralamasının tamamlanmasının akabinde klasik medrese müfredatının köşe taşı metinlerinden olan Ömer b. Ali el-Kâtibî’nin Şemsiyye metnine geçilmiştir. Şemsiyye metni, büyük ölçüde Kutbüddin er-Râzî’nin (v. 766/1365) şerhi Tahrîrü’l-Kavâidi’l-Mantıkiyye’nin meseleleri takip edilerek, klasik usul üzere okunmaktadır. Bunun yanında metin çerçevesinde mantığın tasavvurât ve tasdîkât meselelerinin yanında, mantık-metafizik, mantık-kelâm ve mantık-usul ilişkisi gibi meseleler müzakere edilmektedir.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir