Kelâm’ın Teşekkülü-1: Bilgi ve Varlık

“Kelâm’ın Teşekkülü-1: Bilgi ve Varlık” Hakkında

“Kelâm’ın Teşekkülü-1: Bilgi ve Varlık” seminer dizisinde I. (VII.) yüzyılın son çeyreğinde tek tek teolojik problemlere ilişkin bir çözüm bulma arayışı neticesinde ortaya çıkan kelamî düşüncenin, II. (VIII.) yüzyılın ikinci yarısından itibaren Mu‘tezile kelamcıları elinde bir disiplin olarak nasıl teşekkül ettiği üzerinde durulacaktır.

Seminer dizisinde öncelikle başlangıç dönemi kelâmının içerik ve formu ele alınacak, bu dönemde kelâmî önermelerin içerik ve doğruluğunun büyük ölçüde naslardan hareketle belirlendiği; ancak Mu‘tezile kelamcılarının kelâmî önermelerin naslardan ziyade aklın belirlediği gerçeklik düzlemiyle doğrulanması gerektiğini düşünmeleriyle erken dönem kelâmî düşüncenin bilgi ve istidlâl teorisinde bir dönüşüm gerçekleştiği vb. hususlar masaya yatırılacaktır.

Başlangıç döneminde kelâmın varlık düşüncesinin Tanrı’nın her şeyin yaratıcısı olduğu fikri üzerinden yaratan olarak Tanrı, yaratılan olarak âlem şeklinde en genel formlarıyla belirlendiği, Mu‘tezile kelâmcılarının ise dinî düşünceye dayalı olan yaratma (halk) kavramını; aklî düşüncenin hudûs kavramına dönüştürerek erken dönem kelâmının varlık görüşünde nasıl bir dönüşüm gerçekleştirdikleri soruşturulacaktır. Böylelikle mütekellimûnun sırasıyla epistemoloji ve ontolojiyi nasıl inşa ettikleri tespit edilmeye çalışılacaktır. Mu‘tezile kelâmcılarının “şeylerin en geneli” olan ma‘lûm kavramından hareket ederek tümdengelimsel bir şekilde varolanları kelâmın araştırma konusu haline nasıl getirdikleri, böylece ontolojiyi nasıl inşa ettikleri sorusuna cevap aranacaktır.

Varlık araştırmasını yürütmek, insanın varlık araştırmasına yönelik imkân ve sınırlarını tartışmadan gerçekleştirilemeyeceği için kelâmcıların, “gerçekliğin ne olduğu” sorusuyla doğru orantılı bir şekilde “gerçekliğe ilişkin bilginin nasıl elde edileceği”ne ilişkin yaklaşımları; bunun sonucunda ise ontolojileriyle tamamen uyumlu bir şekilde epistemolojilerini nasıl oluşturdukları incelenecektir.

Dolayısıyla seminerlerimizde kelâmın disiplinleşme sürecindeki söz konusu epistemolojik ve ontolojik çerçevenin sistematik analizini ve bu çerçevenin teolojiyi inşa ederlerken onlar için nasıl bir temel teşkil ettiği gösterilmeye çalışılacaktır.

Hoca: Dr. Öğretim Üyesi Hayrettin Nebi Güdekli (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Son Başvuru Tarihi: 5 Ekim 2021
Süre / Periyot: Ekim-Kasım 2021 / 6 Oturum / 90 dk.

Şartlar
* Kelam, İslam Felsefesi, Felsefe ve Din Bilimleri alanlarında lisansüstü erkek öğrenci / araştırmacı olmak
* Kaynakları okuyabilecek şekilde Arapça bilmek
* Düzenli ve zamanında katılım göstermek.
* Danışman / Hoca tarafından verilen okuma, yazma vb. sorumlulukları yerine getirmek.

Notlar
* Program kontenjanı sınırlı olup kabul edilenlerle irtibata geçilecek ve bilgilendirme yapılacaktır.
* Oturumlar Zoom üzerinden online yürütülecektir.
* Gün ve saat, okuma grubuna kabul edilen katılımcılara duyurulacaktır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir